Verslag gemeente van de bewonersavond

Verslag

Besloten previewavond voor bewoners en ondernemers Armada over de Javabrug

op woensdag 18 april 2018 in Pakhuis De Zwijger

Ongeveer zestig bewoners die in de directe omgeving van Kop Java-eiland wonen kwamen op 18 april 2018 naar Pakhuis De Zwijger. Na presentaties van projectmanager Bas Boeker en de architect van de Jan Schaeferbrug Ton Venhoeven, konden bewoners hun vragen of zorgen delen en in discussie gaan met de gemeente. 


Dit verslag is een samenvattende weergave van het gesprek. Daarbij zijn vragen en antwoorden achteraf gegroepeerd naar soort en thema. De inleidende presentaties zijn geen onderdeel van dit verslag; die informatie staat op de website van de Javabrug.Omwille van de leesbaarheid zijn vragen of opmerkingen van meerdere personen soms bij elkaar gevoegd tot één punt. Vragen en opmerkingen van bewoners zijn cursief weergegeven. Het verslag begint met een paar puur informatieve vragen en antwoorden. Daarna volgen degespreksonderwerpen.

1.   Informatievevragen

Hoe vaak gaan de beweegbare delen van de Javabrug straks open en wat doen hoge (zeil)schepen als de brug nog dicht is?

Het openingsregime van de Javabrug zal naar verwachting aansluiten op het bedieningsregime van de Schellingwouderbrug, zodat er een zogenaamde ´blauwe golf´ ontstaat. Dit leidt tot vaste openingstijden van de Javabrug (als er boten zijn) van maximaal 3 maal per uur gedurende 10 minuten. Tijdens de ochtend en avondspits wordt de brug niet geopend. In de weekenden in het hoogseizoen (april – oktober) zal de brug mogelijk minder beschikbaar zijn voor het langzaam verkeer. Met goede communicatie over het openingsregime, bijvoorbeeld met apps of borden langs de route, kan informatie worden gegeven over de beschikbaarheid van de brug voor fietsers en voetgangers, zodat zij tijdig kunnen kiezen voor een alternatieve route als de brug open is.

Als een variant wordt gekozen waarbij fietsers al op de Jan Schaeferbrug beginnen met de hellingbaan naar de Javabrug(1), moet de Jan Schaeferbrug tijdens de bouw dan dicht voor het verkeer? 

Mogelijk wel, maar dat wordt later pas precies uitgezocht.

Kan de Jan Schaeferbrug na die verbouwing nog wel tijdelijk open voor de SAIL?

Ja, dat blijft mogelijk.

Hoe kijken Rijkswaterstaat en andere nautische partijen aan tegen de zes brugvarianten, en zijn bepaalde varianten voor hen onbespreekbaar? 

De gemeente voert over alle 6 varianten constructieve gesprekken met de nautische partijen. De nautische eisen worden in die gesprekken uitgewerkt.

Heeft de gemeente inzicht in de kostenverschillen tussen de zes varianten en is de financiering van de brug rond? 

Deze zomer weten we meer over de kostenverschillen tussen de varianten. De dekking van de brug is nog niet in detail geregeld. De algemene formule voor de dekking is dat 1/3 wordt betaald door de Vervoersregio en 2/3 door de gemeente. Pas bij het uitvoeringsbesluit in 2019 wordt de dekking definitief geregeld, de gemeenteraad besluit dan een zeker bedrag te reserveren voor realisatie van de brug.

(1 ) de ‘verhoogde Jan Schaefer variant’.

Als de verhoogde aansluiting op de Jan Schaeferbrug variant wordt gekozen, kan ik met de fiets vanaf de Sumatrakade, ter hoogte van Kop Java, dan nog wel over de Jan Schaeferbrug naar de stad? 

Ja, dan fietst u mee met het autoverkeer over het middendeel van de Jan Schaeferbrug. 

En als ik vanuit de stad op de hoge helling naar de Javabrug fiets, kan ik er dan nog af ter hoogte van de Sumatrakade? 

Dat is mogelijk als u als fietser met de auto meerijdt (over het middendeel dus) van de Jan Schaeferbrug naar de Sumatrakade. Als een fietser zich heeft vergist en al op de fly-over naast het middendeel zit (terwijl hij of zij op de Sumatrakade moet zijn) dan kan de fietser alsnog naar beneden met een lift, of via de luie trap, ter hoogte van Kop Java. 

En als ik vanaf de Sumatrakade naar Noord wil, hoe kom ik dan op de Javabrug als de verhoogde Jan Schaefer variant wordt gekozen? 

De kortste route is via de eerdergenoemde lift en/of luie trappen op de Kop van Java. Een alternatieve route is meerijden met de auto, over het middendeel van de Jan Schaeferbrug, naar Pakhuis de Zwijger, en vlak voor Pakhuis de Zwijger keren om via het fietspad aan de buitenzijde de route naar de Javabrug te nemen. 

Ik wil graag zelf mijn oordeel vormen over de veronderstelde vervoerswaarde van de Javabrug en de fietsroutes naar die brug, versus alternatieve maatregelen van de Sprong over ’t IJ. Waar vind ik die berekeningen? 

Op de website van Sprong over het IJ staan alle documenten en rapporten. 

Zijn de hellingbanen naar de Javabrug, met een helling van 3%, niet erg pittig voor fietsers? 

Volgens fietsexperts is een helling van gemiddeld maximaal 3% goed te doen bij dit hoogteverschil. Dit hellingspercentage is vergelijkbaar met de Nesciobrug naar IJburg. Tussendoor zijn er stukken vlakstand (geen helling), zodat je niet steeds hoeft te stijgen. 

Het hotel zegt een afspraak met de gemeente te hebben over een vrij uitzicht over het IJ. Heeft de gemeente afspraken gemaakt met het Jakartahotel over de inpassingsvarianten? 

De projectgroep heeft de stukken van de selectie van het hotel van destijds erop nagelezen. Daaruit blijkt alleen dat de Kleine Kapitein school tijdelijk op deze locatie zit en hier uiterlijk 1-1-2020 weg gaat. Nadrukkelijk is toen gesteld dat de toekomst van de rest van de Kop van Java onzeker is, omdat het een reserveringslokatie is voor een bijzondere stedelijke functie (zoals bijvoorbeeld een internationaal topmuseum). Er zijn (behoudens de Kleine Kapitein) geen afspraken over vrij uitzicht. We zijn constructief met het hotel in gesprek over de Javabrug, maar er zijn geen afspraken over inpassingsvarianten. 4 

Gaat het hotel op de Kop Java planschade claimen? 

Dat is nu nog niet bekend, we zijn met alle betrokken partijen in gesprek. 

Staat de school op de Kop Java de brug niet in de weg? 

Dit is een tijdelijke locatie voor deze school. Inmiddels is er een definitieve locatie gevonden. De Kleine Kapitein verhuist naar een definitieve locatie in het Cruquiusgebied. Dat wordt nu voorbereid. Naar verwachting is de school uiterlijk 1 januari 2021 weg. 

2. Noodzaak van de brug 

Veel mensen in de zaal vinden dat Amsterdam-Noord beter moet worden ontsloten, maar een aantal van hen vindt de Javabrug een gekunstelde oplossing. Neemt de Noord/Zuidlijn, met de nieuwe halte Sixhaven, straks niet de noodzaak van een brug weg? 

Dat is niet de verwachting. De metro is in principe geen oplossing voor mensen die naar de stad willen fietsen. Maar voor alle zekerheid meten we het succes van de Noord/Zuidlijn vanaf het moment dat hij deze zomer gaat rijden. Als blijkt dat de ponten een stuk leger worden, dan zou dat een factor kunnen worden in het besluit over de brug. Het definitieve aanlegbesluit voor de brug is eind 2019, dus dan heeft de metro genoeg tijd gehad zich te bewijzen. 

Vanuit de zaal wordt ook gepleit voor een pont tussen Java-eiland en het Hamerkwartier. Die zou nu al kunnen beginnen met varen, zodat je al kunt meten of er bij fietsers genoeg animo voor deze verbinding is. Daaraan wordt door sommige mensen getwijfeld, want de pont van het IJplein is niet druk. Misschien dat die pont wel drukker wordt als hij weer zoals vroeger aanmeert op De Ruyterkade. 

Een extra pontverbinding is niet direct een oplossing. De gebruikscijfers van een tijdelijke pont zouden geen eerlijke voorspelling doen van het succes van een brug. Een pont biedt niet de snelheid en het comfort van een brug. Daarnaast zijn de ponten principieel geen goede oplossing als in de toekomst tweemaal zoveel mensen elke dag het IJ over willen. Desalniettemin zoeken wij wel uit wat de mogelijkheden zijn. 

Uit de zaal komt een paar keer de suggestie van een tunnel in plaats van een brug. Bijvoorbeeld een tunnel die aan de Piet Heinkade begint, of één buis van de IJ-tunnel voor brommers en fietsers. 

De gemeenteraad heeft in juli 2017 om meerdere redenen gekozen voor de aanleg van een brug tussen de Kop van het Java eiland en het Hamerkwartier. Hier is het te overbruggen hoogteverschil bij een brug lager dan bij een tunnel. Dat maakt een brug comfortabeler in het gebruik dan een tunnel. Bij een tunnel kan het hoogteverschil alleen worden genomen met roltrappen en liften, en zal een fietser twee keer op- en af moeten stappen om naar beneden en weer naar boven te kunnen. Dat zal in de spits tot opstoppingen leiden. ´s Avonds en ´s nachts kunnen tunnels bovendien als onprettig worden ervaren. Door de combinatie van bovengenoemde redenen zal een tunnel naar verwachting minder reizigers krijgen dan een brug. 

Het projectteam Javabrug doet de benodigde onderzoeken om een definitief besluit over de komst van Javabrug voor te bereiden. Daarom is bij het Voorkeursbesluit Sprong over het IJ gekozen voor een brug en geen tunnel ter plaatse van de kop Java en het Hamerkwartier. Het projectteam Javabrug voert het gemeenteraadsbesluit uit om de Javabrug voor te bereiden. Het definitieve besluit om de Javabrug daadwerkelijk te gaan realiseren wordt pas in 2019 voorgelegd. 

West 1 (laag)

West 2 (hoog)

Midden 1 (laag)

Midden 2 (hoog)

Oost 1 (laag)

Oost 2 (hoog)

3. Over de 6 brugvarianten 

Van de zes getoonde varianten voor de ligging van de Javabrug roepen de twee oostelijke liggingen (zowel laag als hoog) bij bewoners de meeste negatieve reacties op. Met een lage oostelijke ligging komt een lange hellingbaan op 13-15 meter afstand [17 meter, red.] voor de woningen aan de Sumatrakade langs. De hoge oostelijke ligging vindt men onacceptabel met hellingconstructies door zowél de Tosaristraat als voor de woningen aan de Sumatrakade. 

De oostelijke varianten zijn onderdeel van het onderzoek geworden door een in de gemeenteraad aangenomen motie bij het Voorkeursbesluit Sprong over het IJ van juli 2017, waarin het college van B&W werd opgedragen om “in de vervolgstudie naar een Javabrug ook een oostelijke variant te gaan onderzoeken en de uitkomsten daarvan te presenteren aan de raad”. 

In het algemeen vinden bewoners aan de Kop Java over de ligging van de brug: hoe verder naar het westen hoe beter. Er werd door enkele bezoekers een ‘7e variant’ ingebracht. Deze variant bestaat uit een brug die op de uiterste westelijke punt van de Kop Java naar de overkant gaat. In dat geval gaat er bij niemand een hellingbaan voor het raam langs. Fietsers zouden vanaf de Jan Schaeferbrug linksaf via de Javakade naar de brug toe kunnen. Of er zou voor deze fietsstroom een ‘tweede Jan Schaeferbrug’ kunnen worden gebouwd vanaf de huidige PTA (die wellicht verdwijnt). 

Deze ligging ligt buiten het zoekgebied dat de gemeenteraad heeft opgedragen. Desalniettemin is het een suggestie die het projectteam zal bestuderen en van een reactie voorzien. 

Een enkele bewoner pleit voor een brug die juist een stuk verder naar het oosten, bij het Azartplein, naar de overkant gaat. 

Dat is eerder al eens overwogen, maar die ligging is te ver naar buiten en zit niet goed in de logische fietsnetwerken van Noord en de binnenstad. 

4. Zorgen over de gevolgen 

Een van de grootste zorgen van de bewoners aan de Kop Java is de vraag of de brug toegankelijk wordt voor honderden – zo niet duizenden – brom/snorfietsen, Canta’s en ander gemotoriseerd verkeer. De vrees bestaat voor aanzienlijke geluidoverlast (dag en nacht), in het bijzonder in de Tosaristraat, maar ook voor fijn stof en andere luchtverontreiniging. Enkele bewoners geven aan dat de beelden van de brug een verkeerd beeld schetsen, omdat er alleen fietsen rijden en geen brommers. 

De brug wordt technisch geschikt gemaakt voor alle soorten langzaam verkeer. Welke van deze vervoermiddelen precies van de Javabrug gebruik mogen maken (bijvoorbeeld wel of niet de snor- of de bromfiets) is een apart beleidsvraagstuk waarover het gemeentebestuur, op basis van de inzichten, wensen en eisen van dat moment, een besluit kan nemen. Amsterdam verwacht in de toekomst minder snor- en bromfietsen. Dit heeft te maken met de introductie van de Milieuzone Snor- en bromfiets en de voorgenomen verplaatsing van de snorfiets met helmplicht naar de rijbaan. De gemeente houdt de komende jaren de ontwikkeling van het gebruik en bezit van snor- en bromfietsen bij. Afhankelijk daarvan zal op een later moment een besluit genomen worden of de veren of de vaste oeververbindingen toegankelijk zullen zijn voor snor- en bromfietsen. 

De zorgen over geluid (akoestiek), fijn stof en andere luchtverontreiniging neemt de gemeente zorgvuldig mee in het verdere onderzoek en de stukken naar de raad. Ook wordt gekeken naar de mogelijkheden van geluidsabsorberend materiaal bij het maken van de aanbruggen. 7 

De beelden waarin het uitzicht uit een aantal woningen aan de Tosaristraat wordt getoond roepen veel vragen op. De beelden zijn van toepassing bij de 3 brugvarianten waarin sprake is van een verhoogde Jan Schaeferbrug. In die drie varianten komt de brug op 5 meter afstand langs de ramen op de 2e etage. 

De gemeente begrijpt dat bewoners in de Tosaristraat met uitzicht op de hellingbaan ongelukkig zijn met dit mogelijke vooruitzicht. Indien de gemeenteraad eind dit jaar kiest voor een variant met een verhoogde aansluiting op de Jan Schaeferbrug zal een vorm van compensatie aan de orde zijn. Te zijner tijd (daar is nog genoeg tijd voor) zal de gemeente in gesprek gaan met de bewoners over de wijze van compensatie. 

Dat gezegd hebbende, vindt een deel van de bewoners de getoonde plaatjes van een slanke, lichte, metalen, zorgvuldig afgewerkte hellingbaan door de Tosaristraat esthetisch wel aantrekkelijk. Maar wat gebeurt er als de gemeente dat uiteindelijk wegbezuinigt en vervangt door een dikke betonnen lelijk ding? 

Architect Ton Venhoeven, die het onderzoek naar een verhoogde aansluiting op zijn Jan Schaeferbrug heeft gedaan, geeft aan dat hij daar dan niet aan mee zou werken. 

Een andere grote zorg is de toenemende verkeersdrukte als straks 20.000-30.000 tweewielers van de Jan Schaeferbrug afkomen en op de drukke kruising aan de Piet Heinkade aanlanden. Daarnaast rijden op de Kop Java en de Jan Schaeferbrug ook leveranciers en touringcars naar het hotel, dus de lage brugvarianten door de Tosaristraat zorgen voor extra drukte op de kruising met de Sumatrakade. 

Het projectteam is zich daarvan bewust en neemt die toenemende drukte nu al mee in alle verkeersmetingen, onderzoeken en opties voor maatregelen aan de kruisingen. 

Een enkele bewoner waarschuwt voor gevaarlijke windstoten op de Jan Schaeferbrug. 

De gemeente zal ook windonderzoek doen als de verhoogde ligging van de Jan Schaeferbrug verder moet worden uitgewerkt. 

Een andere bewoner vreest dat de wachtplaatsen langs de kade het toneel worden van ronkende dieselmotoren van boten. 

Dat onderwerp neemt de gemeente mee in de gesprekken met de nautische partijen. 

5. Suggesties 

Bewoners komen met de suggestie om van de Javabrug een soort groen ‘brugpark’ te maken, waardoor de Javabrug niet alleen de twee parken (Kop Java en de parkstrook aan de oever van het Hamerkwartier) met elkaar verbindt, maar er één groen geheel van maakt. 

Deze suggestie neemt het projectteam mee in de verdere studies. 

Kan de gemeente niet gewoon verplichten dat alle brom/snorfietsen elektrisch worden? 

Het moet worden onderzocht of de gemeente bevoegd is tot zo’n besluit onder de landelijke wetgeving. Het is een ingewikkeld dossier, dat aan bod zal komen in het besluit aan de gemeenteraad. 8 

6. Besluitvormingsproces 

Hoe hangt het aankomende besluit over de PTA samen met het besluit over de Javabrug? 

Als de Javabrug wordt aangelegd is de grote zwaaikom boven het KNSM-eiland niet meer bereikbaar, waardoor grote cruiseschepen (groter dan 210 meter) niet meer naar de huidige PTA kunnen varen. Wat er met de Javabrug gebeurt is ook afhankelijk van de besluitvorming over de PTA. De nieuwe coalitie heeft inmiddels laten weten dat Amsterdam in overleg met de gemeenten langs het Noordzeekanaal en de provincie op zoek wil gaan naar een alternatieve locatie buiten Amsterdam in plaats van de eerder voorgestelde Coenhaven. De besluitvorming over dit voornemen moet nog plaatsvinden. Over de definitieve komst van de Javabrug neemt de gemeenteraad in de 2e helft van 2019 een besluit. 

Wat gaan jullie na de zomer voorleggen aan de gemeenteraad en krijgen wij de informatie die naar de raad gaat ook te zien? 

Na de zomer presenteren wij aan de gemeenteraad onze ambtelijke voorkeur voor één (of misschien twee) van de zes liggingen van de brug, met redenen omkleed. Alle informatie voor de raad is ook openbaar. Met uitzondering van details over de kosten van de brug, omdat dat voor de aanbesteding niet verstandig is. In het najaar organiseren we een informatieavond waarin we toelichten wat we hebben opgehaald in de participatie en wat we ermee hebben gedaan. 

Het nieuwe hotel aan de Kop Java en de nautische partijen hebben grote zakelijke belangen en voeren vast een sterke lobby. Wegen hun belangen zwaarder dan die van de bewoners? 

Nee, die belangen wegen niet zwaarder, we nemen ook de mening van bewoners zeer serieus. Er zijn overigens veel en diverse belanghebbenden, zoals bijvoorbeeld ook de grondeigenaren in het Hamerkwartier, watersportvereniging Aeolus, de Fietsersbond, de belangenorganisatie voor waterrecreatie, Rijkswaterstaat, het Havenbedrijf et cetera. 

Kunnen we met een afvaardiging van bewoners binnenkort om tafel met de andere grote stakeholders, zoals het hotel en de nautische hoofdrolspelers? Zo’n open gesprek kan begrip voor elkaar kweken en voorkomen dat we tegen elkaar uitgespeeld worden. 

Dat gesprek gaan we proberen te organiseren. 

Komen de ambtenaren nog bij ons terug, met een verantwoording van wat zij met alle input, zorgen en meningen hebben gedaan, voordat een voorkeursvariant naar de raad gaat? 

We komen inderdaad eerst nog een keer bij u terug. Dan tonen wij de voorkeursvariant, de afweging en argumenten die daartoe hebben geleid, en de stand van zaken van onderzoeken en gevraagde maatregelen. 

Kijk voor meer informatie en contactmogelijkheden op amsterdam.nl/javabrug. 


Bron: Verslag van de gemeente Amsterdam, verspreid op 13 juni 2018

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.